Over ons

XminY gelooft in de kracht van mensen om zelf verandering in beweging te zetten. Alle grote maatschappelijke veranderingen zijn begonnen met dappere pioniers die de eerste stap zetten op weg naar verandering. Dit zijn gewone mensen die binnen hun gemeenschap opstaan, medestanders mobiliseren en samen met hen strijden voor een eerlijke, verdraagzame en schone wereld.

Verandering 'van onderop'
Problemen en misstanden kunnen in de visie van XminY het beste 'van onderop' worden aangepakt. Juist lokale pioniers en kleinschalige organisaties weten het beste op welke manier en met welke methoden meer gelijkheid en zeggenschap gerealiseerd kan worden. XminY is er trots op om deze pioniers het broodnodige steuntje in de rug te geven.

Kleinschalig en lokaal
XminY steunt vooral groepen die aan het begin staan van hun strijd. Vaak zijn ze te klein om steun te krijgen van grote organisaties of van overheden. En soms ze zijn lokaal te controversieel omdat ze daar de gevestigde belangen ter discussie stellen. Kenmerkend voor de gesteunde projecten is de kritiek op het huidige systeem en het plaatsen van mens, dier en natuur boven economische belangen.

XminY is een wereldwijd uniek actiefonds en ondersteunt al meer dan 45 jaar sociale bewegingen. Veel groepen en organisaties
die XminY in het verleden gesteund heeft, zijn uitgegroeid tot bekende organisaties of grote sociale bewegingen. Van het ANC in Zuid-Afrika tot de inheemse beweging in Bolivia of de wereldwijde globaliseringsbeweging; het zijn allemaal groepen die steun van XminY hebben ontvangen.

Jaarlijks steunt XminY ongeveer 130 projecten. Dit is enkel mogelijk dankzij de trouwe steun van zo’n 3000 donateurs. Ieder jaar zijn er 150 tot 200 nieuwe donateurs nodig om door te kunnen blijven gaan. XminY wil altijd een onafhankelijke en kritische koers kunnen varen en accepteert daarom geen geld van overheden of bedrijfsleven. De steun van onze donateurs is daarom cruciaal.

Bestuur

  • Alex de Jong

    Alex de Jong

    Secretaris

  • Ifor Schrauwen

    Ifor Schrauwen

    Voorzitter

  • Marije Boekkooi

    Marije Boekkooi

    P&O

  • Willemein v. Leeuwen

    Willemein v. Leeuwen

    Penningmeester

Medewerkers

  • Doron Joles

    Doron Joles

    Coördinator Projectaanvragen

    Dinsdag & donderdag

  • Ruby van Leijenhorst

    Ruby van Leijenhorst

    Coördinator Communicatie/Voorl

    Maandag, dinsdag & woensdag

  • Sophie Schouwenaar

    Sophie Schouwenaar

    Financiën & Coörd. Proj.aanvr.

    Maandag tot en met woensdag

  • Willeke te Flierhaar

    Willeke te Flierhaar

    Communicatie & projectmw.

    Dinsdag en woensdag

Geschiedenis

Solidariteitsfonds XminY is opgericht in 1968 en is een particulier fonds dat sociale bewegingen wereldwijd ondersteunt. Het fonds is ontstaan uit een brede maatschappelijke beweging die zich inzet voor een eerlijke verdeling van welvaart wereldwijd.

Het begon bij 'de Pleingroep' die zich keerde tegen het besluit van het kabinet Drees (1954) om de belasting te verlagen en zo de consumptie te verhogen. Deze groep wilde de belastingverlaging niet en eiste dat de overheid het belastinggeld zou besteden aan een eerlijke, wereldwijde verdeling van de welvaart: “(..) dat het niet is geoorloofd tot welvaartsverhoging over te gaan zolang niet een rechtvaardige bijdrage is geleverd tot opheffing van de diepe armoede waarin het merendeel der mensheid verkeert.”

Onder leiding van de rooms-katholieke pater Simon Jelsma kwamen om de 14 dagen mensen bij elkaar op het Plein in Den Haag en organiseerden onder andere de actie ‘eerstdaadwerkelijke gerechtigheid'. Dertig leden van de pleingroep rekenden hun belastingverlaging uit en liepen al zwaaiend met dat geld naar het ministerie van Financiën. Het verhaal gaat dat de ambtenaren hun hoofd hebben gebroken over de vraag hoe dit geld in te boeken. Vrijwillig extra belasting betalen bleek boekhoudkundig – nog - niet te bestaan.

De Verenigde Naties - 1958

Vier jaar later, in 1958, vraagt de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de rijke landen één procent van hun nationaal inkomen - Bruto Nationaal Product - te reserveren voor de ontwikkeling van de Derde Wereld. De deelnemers van de Pleingroep van Jelsma zijn enthousiast over dit plan van de VN en dopen hun acties om in ‘een procent daadwerkelijke gerechtigheid’. Zij sturen hun geld direct naar de Novib, die het geld voor het grootste deel doorsluist naar de Verenigde Naties.

De campagne XminY - 1968

De Wereldraad van Kerken roept in 1968 individuele christenen in ontwikkelde landen op om “door middel van een vrijwillige belasting (self-tax) een percentage van hun inkomen aan ontwikkelingshulp te geven. Het percentage moet corresponderen met het verschil tussen de door zijn regering feitelijk verleende hulp en het bedrag dat deze daaraan zou moeten uitgeven.” Deze campagne wordt XminY gedoopt. Hierbij staat de 'X' voor het percentage dat ieder rijk land zou moeten afdragen en de 'Y' voor het percentage dat daadwerkelijk wordt afgedragen.

Het verschil hiertussen - de 'X' min de 'Y' - is wat de deelnemers vrijwillig kunnen bijleggen. In Nederland geeft Novib het startsein voor deze actie. Novib stuurt de inmiddels 3000 leden van de actie ‘een procent daadwerkelijke gerechtigheid’ een brief met de mededeling dat zij voortaan deel uitmaken van de ‘XminY actie voor wereldbelasting’, een werkgroep van Novib. Naast Novib staan diverse kerkelijke groepen aan de wieg van deze actie.

Steun komt van de hervormde en gereformeerde synode, Partij van de Arbeid, D’66 en anderen. Tot 1972 wordt precies uitgerekend hoeveel mensen moeten bijdragen. Van het binnengekomen geld gaat de helft naar de VN en de andere helft wordt besteed aan projecten in de Derde Wereld. De Mozambikaanse bevrijdingsbeweging Frelimo, protestantse studenten in Chili en de Grandambeweging in India die ijvert voor een eerlijkere verdeling van grond, behoren tot de eersten die steun ontvangen.

XminY gaat zelfstandig verder - de jaren ‘70

In 1970 wordt de koers van XminY verlegd: de koppeling van de actie aan de ontwikkelingshulp van de overheid wordt losgelaten. Er wordt geld vrijgemaakt voor structuur- en mentaliteitsverandering in Nederland zelf. XminY stelt eigen criteria op: alleen projecten die om politieke redenen elders geen subsidie kunnen krijgen, komen in aanmerking. Er moet ruimte zijn voor urgente en ‘geheime’ projecten en aan subsidie worden geen voorwaarden verbonden. In 1973 wordt de XminY-actie een onafhankelijke stichting - met 8000 leden- uit onvrede met het beleid van Novib, die de actie teveel naar zich toe zou trekken. In de jaren '70 radicaliseert XminY politiek gezien, met veel aandacht voor mentaliteitsverandering in Nederland en structurele veranderingen in de Derde Wereld. Veel bevrijdingsbewegingen worden gesteund en de bijdrage aan het fonds van de VN wordt stopgezet.

Ook projecten in Nederland - de jaren '80.

In de jaren '80 besluit XminY dat groepen die actief zijn in Nederland ook in aanmerking kunnen komen voor steun: de anti-kernenergiebeweging en de kraakbeweging zijn hier voorbeelden van. Eind jaren '80 voert XminY de succesvolle campagne ‘Media voor Verzet’ met als doel steun te verwerven voor de radio’s van verzetsbewegingen in onder andere El Salvador en Eritrea.

Campagnematig werken - de jaren '90

Vanaf de jaren '80 begint het brede draagvlak voor XminY te veranderen. Het aantal donateurs neemt gestaag af. Deze trend zet door tot begin jaren 90. Het 25-jarig bestaan in 1993 wordt dan ook sober gevierd met een paar debatten en een congres genaamd ‘De Bevrijding van het Noorden’ voor de actie- en solidariteitsbeweging in Nederland. Campagnes - zoals XminY die al jaren voert - komen in het teken van de donateurswerving te staan.

Zo mikt de campagne ‘Heineken uit Birma’ op een vertrek van bierbrouwer Heineken uit dat land en tegelijkertijd op het binnenhalen van nieuwe donateurs. Die aanpak lijkt te werken: Heineken gaat door de knieën en XminY krijgt een flinke aanwas van nieuwe donateurs. Er worden campagnes gevoerd op uiteenlopende thema’s als zelfbeschikkingsrecht voor de Koerden, stopzetten van wapenleveranties aan Indonesië, neoliberaal beleid in Nederland en steun aan seksuele minderheden wereldwijd.

Vallen en opstaan - de jaren '00

De groei van XminY gestaag door in het nieuwe millennium. XminY richt Bureau Zwart-Werk op, een uitzendbureau voor illegalen. Dit om aandacht te vragen voor de verschrikkelijke situatie waar veel migranten in verkeren. Ook wordt er actie gevoerd tegen de ID-plicht. Het aantal medewerkers groeit, mede door mogelijkheden voor gesubsidieerde arbeidsplaatsen. Hierdoor kan het aantal activiteiten vanuit XminY ook groeien en de organisatie wordt de thuisbasis van uiteenlopende campagnes op het gebied van onder andere genetische manipulatie en migratie.

XminY gaat bovendien een steeds prominentere rol spelen in het globaliseringsdebat. Vanuit XminY starten ook initiatieven als ‘Voor de Verandering’ die sociale en duurzame alternatieven voor de huidige sociaal-economische orde wil ontwikkelen en bevorderen. Deze werkgroep van XminY is sinds 2009 als zelfstandige stichting verder gegaan. Maar ook bij de oprichting van ATTAC Nederland speelt XminY een initiërende rol.

Vanaf 2003 komen er nauwelijks nieuwe donateurs bij. Tegelijk zijn veel trouwe donateurs op leeftijd aan het raken. Sommige van hen steunen XminY al sinds het nog een werkgroep van de Novib was. Ook XminY krijgt last van de vergrijzing. Eind 2009 bleek dat XminY nog twee jaar de tijd had om minimaal 600 nieuwe donateurs te werven. Lukt dat niet, dan zal er stevig ingekrompen moeten worden en zal voor actiegroepen en sociale bewegingen in Europa, Latijns-Amerika, Azië en Afrika een belangrijke financiële ondersteuning wegvallen.

Nieuwe kansen - de jaren '10

XminY werkt hard aan de uitdaging om in twee jaar minimaal 600 nieuwe donateurs te werven. Eind 2012 komt het verlossende woord: XminY is voorlopig uit de financiële problemen, maar de situatie is nog steeds fragiel. In 2013 viert XminY haar 45-jarig jubileum ingetogen. Achter de schermen wordt er gewerkt aan een nieuwe huisstijl, een nieuwe donateursblad, een nieuwe website én het intensief uitbreiden van het netwerk van gesteunde groepen. Vooral tijdens de Arabische Lente werd duidelijk dat XminY te weinig contacten in Noord-Afrika had. Dit is hierna aanzienlijk verbeterd. Intern worden er in 2012 en 2013 gesprekken gevoerd over de toekomst van XminY en over het moderniseren van het inhoudelijk verhaal. Vanaf 2014 wil XminY uitbreiden en ook in België donateurs gaan werven.

Publicaties en downloads

ANBI

XminY hét actiefonds is door de Belastingdienst aangemerkt als Algemeen Nut Beoogde Instelling (ANBI).

XminY is een geregistreerde liefdadigheidsinstelling met een belastingvrijstellingsstatus onder RSIN/fiscaal nummer 28.72.225. Door de Belastingdienst wordt XminY aangemerkt als Algemeen Nut Beoogde Instelling (ANBI), zoals bedoeld in Artikel 24 van de Successiewet.

  • XminY hoeft daarom geen successierecht of schenkingsrecht te betalen over erfenissen en schenkingen die we ontvangen.
  • Uitkeringen die een ANBI doet in het algemene belang, zijn vrijgesteld voor het recht van schenking.
  • Als een instelling door de Belastingdienst is aangewezen als een ANBI kun je als donateur uw giften van de inkomstenbelasting aftrekken (uiteraard binnen de daarvoor geldende regels).

Wat doet XminY?
XminY gelooft in de kracht van mensen om zelf verandering in beweging te zetten. Alle grote maatschappelijke veranderingen zijn begonnen met dappere pioniers die de eerste stap zetten op weg naar verandering. Dit zijn gewone mensen die binnen hun gemeenschap opstaan, medestanders mobiliseren en samen met hen strijden voor een eerlijke, verdraagzame en schone wereld.

Verandering 'van onderop'
Problemen en misstanden kunnen in de visie van XminY het beste 'van onderop' worden aangepakt. Juist lokale pioniers en kleinschalige organisaties weten het beste op welke manier en met welke methoden meer gelijkheid en zeggenschap gerealiseerd kan worden. XminY is er trots op om deze pioniers het broodnodige steuntje in de rug te geven.

Kleinschalig en lokaal
XminY steunt vooral groepen die aan het begin staan van hun strijd. Vaak zijn ze te klein om steun te krijgen van grote organisaties of van overheden. En soms ze zijn lokaal te controversieel omdat ze daar de gevestigde belangen ter discussie stellen. Kenmerkend voor de gesteunde projecten is de kritiek op het huidige systeem en het plaatsen van mens, dier en natuur boven economische belangen.

Jaarlijks steunt XminY ongeveer 130 projecten. Dit is enkel mogelijk dankzij de trouwe steun van zo’n 3000 donateurs. XminY wil altijd een onafhankelijke en kritische koers kunnen varen en accepteert daarom geen geld van overheden of bedrijfsleven.

Beleid en doelstellingen

XminY stelt zich ten doel sociale bewegingen die strijden voor een eerlijke, rechtvaardige en schone wereld te ondersteunen. Daarnaast wil XminY de ontwikkelingssamenwerking in de ruimste zin des woords bevorderen en de daarvoor vereiste mentaliteitsverandering op gang brengen.

Dit doen we door:
  1. het in ontvangst nemen, het beheer en besteding van gelden, ten behoeve van de hierboven genoemde doelstelling geschonken door particulieren, instellingen en alle andere wettig verkregen inkomsten;
  2. het lokaal en internationaal ontplooien van activiteiten om sociale bewegingen in hun strijd te ondersteunen;
  3. het geven van voorlichting en het voeren van actie gericht op mentaliteitsverandering ten aanzien van ontwikkelingssamenwerking;
  4. het uitoefenen van druk op instanties en groeperingen om een meer rechtvaardige ontwikkelingssamenwerking te bewerkstelligen.

Verslag uitgeoefende activiteiten en financiële verantwoording
Het verslag uitgeoefende activiteiten vind je in het jaarverslag. Een uitgebreide financiële verantwoording met toelichting en accountantsverklaring is terug te vinden in het financieel jaarverslag.

Bestuur en vrijwilligers
Bij XminY zijn zo’n 50 vrijwilligers werkzaam. Zij zetten zich geheel belangeloos in voor XminY. Ook het bestuur van XminY is geheel onbezoldigd. Met hun kennis, enthousiasme en tomeloze inzet zijn de vrijwilligers van onschatbare waarde voor XminY.

Medewerkers
Om zoveel mogelijk geld te kunnen besteden aan de doelstelling voert XminY een beleid van lage kosten. In 2014 had XminY 5 medewerkers die allen parttime werken (samen 3,4 fte). Het aanvangssalaris is afhankelijk van opleiding en ervaring en kan bij goed functioneren jaarlijks met een trede verhoogd worden.

De medewerkers van XminY ontvangen geen bonussen, eindejaarsuitkering of dertiende maand. Ook is er geen uitgebreid pakket aan secundaire arbeidsvoorwaarden. Er is wel sprake van een redelijk pensioenregeling en een tegemoetkoming in de reiskosten van en naar het werk.


Contact

​XminY hét actiefonds
De Wittenstraat 43-45
1052 AL Amsterdam, The Netherlands

T. +31 (0)20 6279661
E. info@xminy.nl

PGP key doron@xminy.nl

Bankrekening: IBAN: NL39INGB0000609060 t.n.v. Stichting XminY beweging

Fiscaal nummer/RSIN 28.72.225

Internationaal:
IBAN: NL39 INGB 0000 6090 60
Swift/BIC: INGBNL2A
address of the bank (ING Bank):
Financial Plaza Bijlmerdreef 109
1102 BW Amsterdam